Wat is assertiviteit: Assertiever worden zonder anderen te kwetsen

Heb je ooit in een situatie gezeten waarin je eigenlijk iets wilde zeggen, maar het niet durfde? Of misschien juist te fel uit de hoek kwam en later spijt had? Dit valt allemaal onder assertiviteit. Assertief gedrag betekent opkomen voor jezelf op een eerlijke manier, zonder anderen te kwetsen. Veel mensen worstelen met de balans tussen hun eigen grenzen aangeven en toch vriendelijk en respectvol blijven. Maar hoe kun je assertiever worden zonder in agressief gedrag te vervallen of juist te passief te zijn? En welke rol kan therapie, zowel fysiek als online, spelen bij het ontwikkelen van assertiviteit?

Wat is assertiviteit en wat zijn assertieve asserties?

De basisprincipes van assertief gedrag, assertieve asserties en assertieve grenzen

Assertiviteit is dus de vaardigheid om op een duidelijke en respectvolle manier voor jezelf op te komen. Dit betekent dat je jouw eigen mening laat horen zonder de gevoelens van anderen te negeren. Een assertieve houding helpt je om beter te communiceren en jezelf serieus te nemen in gesprekken. Wanneer je assertief bent, geef je duidelijke verwachtingen aan, zodat anderen weten waar ze aan toe zijn.

Het verschil tussen assertief, agressief, sub-assertief en overgecompenseerd assertief gedrag

Assertief gedragen is niet hetzelfde als dominant of agressief zijn. Agressief gedrag betekent dat je jouw mening opdringt zonder rekening te houden met anderen. Dit kan leiden tot conflicten en een negatieve sfeer. Aan de andere kant is er subassertief gedrag, waarbij je jezelf wegcijfert en je eigen gevoelens en behoeften niet durft uit te spreken. Assertief gedrag bevindt zich precies in het midden: je komt op voor jezelf en respecteert tegelijkertijd de ander.

Waarom is assertiviteit en een assertieve houding belangrijk?

Een assertieve houding helpt je in veel aspecten van het leven. Op de werkvloer zorgt het ervoor dat je serieus genomen wordt en duidelijke verwachtingen schept. In persoonlijke relaties voorkomt het dat je over je heen laat lopen of dat je zelf te fel reageert. Daarnaast helpt assertiviteit je om op een eerlijke manier je gevoelens te uiten, wat weer stress en frustratie vermindert. Het mooie van assertiviteit is dat het je helpt om conflicten te voorkomen, terwijl je toch duidelijk je grenzen aangeeft.

Eigenschappen van assertieve mensen en hun assertieve asserties

Door assertief te zijn, brengt dat vele voordelen met zich mee. Assertieve mensen stralen zelfvertrouwen uit en durven hun eigen mening te geven. Ze zijn niet bang om ‘nee’ te zeggen en kunnen dit op een respectvolle manier doen. Een belangrijk kenmerk is dat ze open en direct communiceren zonder anderen te kwetsen. Ze weten hoe ze hun eigen grenzen moeten bewaken en blijven kalm in lastige situaties. Daarnaast durven ze feedback te geven en te ontvangen zonder zich aangevallen te voelen.

Hoe kan je assertiviteit laten zien in het dagelijks leven?

Assertiviteit zit in hoe je communiceert, je grenzen aangeeft en jezelf presenteert. Of je nu op je werk je mening geeft, thuis ‘nee’ zegt of een discussie voert, heldere en consequente communicatie voorkomt misverstanden en conflicten. Je houding speelt hierin een grote rol: een open lichaamstaal, oogcontact en een rustige stem versterken je boodschap. Assertieve mensen durven hun punt te maken, maar luisteren ook actief. Zo blijft assertiviteit respectvol en effectief.

Assertief communiceren zonder conflicten te veroorzaken, met assertieve woordkeuzes en assertieve asserties

Door assertief te communiceren kan je op een heldere manier zeggen wat je denkt, zonder dat dit tot ruzies leidt. Dit betekent dat je je gevoelens en behoeften duidelijk uitspreekt en ook openstaat voor de mening van de ander. Door actief te luisteren en op een rustige toon te spreken, voorkom je dat het gesprek een discussie wordt. Je gebruikt ‘ik’, zoals: “Ik voel me ongemakkelijk als dit gebeurt,” in plaats van “Jij doet altijd dit of dat.”

Hoe vergroot je je assertiviteit en versterk je je assertieve vaardigheden?

Assertiever worden, begint met bewustwording: weten wat je wilt en waar je grenzen liggen. Veel mensen vinden het moeilijk om voor zichzelf op te komen uit angst anderen teleur te stellen, maar assertief zijn, betekent simpelweg dat je jezelf en je behoeften serieus neemt. Om sterker in je schoenen te staan, helpt het om lastige situaties vooraf te bedenken en een duidelijke reactie voor te bereiden. Begin klein, zoals je mening geven in een gesprek of een verzoek afwijzen, en bouw je zelfvertrouwen stap voor stap op. Hoe vaker je assertiviteit oefent, hoe natuurlijker het wordt en hoe makkelijker je in elke situatie voor jezelf opkomt.

De rol van therapie bij het ontwikkelen van assertiviteit

Sommige mensen vinden het moeilijk om assertief te zijn vanwege diepgewortelde patronen, angst voor afwijzing of een gebrek aan zelfvertrouwen. Therapie kan helpen om deze blokkades te doorbreken en assertiviteit stap voor stap te ontwikkelen. Therapie helpt bij:

• Het vergroten van zelfvertrouwen en het loslaten van angst voor confrontaties.
• Het ontwikkelen van effectieve communicatietechnieken.
• Het herkennen van belemmerende denkpatronen en deze ombuigen naar positieve overtuigingen.
• Het oefenen van assertief gedrag in een veilige omgeving met begeleiding van een professional.

Door therapie te volgen, kun je leren hoe je op een zelfverzekerde manier voor jezelf opkomt zonder anderen te kwetsen of je schuldig te voelen.

Online therapie wordt gebruikt als hulpmiddel bij het ontwikkelen van assertiviteit en assertieve asserties

Via online therapie kan het mogelijk zijn om op een laagdrempelige en flexibele manier aan assertiviteit te werken. Door gebruik te maken van online therapie kun je op je eigen tempo werken aan assertiever worden, omdat het je de vrijheid geeft om te bepalen wanneer en hoe je de sessies volgt.

Duidelijke verwachtingen en grenzen stellen, assertief worden en assertief als hulpmiddel

Om assertiever te worden, is het essentieel om je eigen grenzen te herkennen en te respecteren. Dit betekent dat je moet weten waar je je prettig bij voelt en wanneer iets niet goed voor je is. Het is belangrijk om deze grenzen duidelijk te communiceren naar anderen. Bijvoorbeeld: “Ik kan op dit moment geen extra werk aannemen,” in plaats van alles maar te accepteren.

Omgaan met een vervelend gevoel bij assertief gedrag, assertieve grenzen

Soms voelt assertief zijn ongemakkelijk, vooral als je het niet gewend bent. Je kunt het idee hebben dat je anderen teleurstelt of egoïstisch bent. Dit is een normaal gevoel, maar het betekent niet dat je iets verkeerd doet. Het helpt om jezelf eraan te herinneren dat jouw mening en gevoelens net zo belangrijk zijn als die van anderen. Hoe vaker je oefent, hoe natuurlijker het zal aanvoelen.

Wil je assertiever worden, maar vind je het lastig om dit in de praktijk toe te passen?

Ontvang advies

Praktische stappen om assertief gedrag te ontwikkelen

Assertiviteit ontwikkelen kost tijd en oefening. Je hoeft niet direct volledig assertief te zijn; het is een groeiproces. Deze stappen zullen je helpen om stap voor stap assertiever te worden:

• Geef jezelf toestemming om assertiever te zijn – Veel mensen voelen zich schuldig als ze ‘nee’ zeggen of hun mening geven, maar jouw standpunt is net zo belangrijk als dat van een ander.
• Stel duidelijke grenzen – Weet waar je je prettig bij voelt en communiceer dit helder. Zeg bijvoorbeeld: “Ik kan op dit moment geen extra werk aannemen” in plaats van een vage of verzachtende reactie.
• Bouw zelfvertrouwen op – Sta achter je eigen woorden en straal dit uit met je houding: sta rechtop, maak oogcontact en spreek op een stevige, rustige toon.
• Wees consequent – Als je de ene keer toegeeft en de andere keer assertief bent, kan dat verwarrend zijn. Zorg dat je consequent je grenzen bewaakt.

Door deze principes toe te passen, vergroot je stap voor stap je assertiviteit en sta je steviger in je schoenen.