Leven met agorafobie: van angst voor openbare plekken tot een paniekaanval

Wat zijn de oorzaken van agorafobie?

De precieze oorzaken van agorafobie zijn nog niet volledig bekend, maar er wordt aangenomen dat sommige risicofactoren en aandoeningen invloed hebben op de ontwikkeling van de stoornis.

Wat zijn de risicofactoren om agorafobie te krijgen

Sommige onevenwichtigheden in chemische stoffen in de hersenen zoals serotonine, dopamine en noradrenaline, die stemming en angst reguleren, kunnen ook bijdragen aan angst- en paniekstoornissen, waaronder agorafobie. Ingrijpende levensgebeurtenissen zoals de dood van een dierbare, mishandeling of misbruik, kunnen emotionele littekens achterlaten en angst veroorzaken, vooral bij mensen die gevoelig zijn voor angststoornissen. Jeugdtrauma's of moeilijke ervaringen op volwassen leeftijd kunnen emotionele littekens achterlaten, waardoor je je kwetsbaar voelt en niet in staat bent om ermee om te gaan, zelfs als er geen echte dreiging is.

Is agoraphobia zeldzaam

Agorafobie wordt vaak geassocieerd met een reeds bestaande paniekstoornis, maar kan ook worden gezien als een specifieke fobie, waarbij de angst is gericht op situaties waarin ontsnappen moeilijk is. Ongeveer een derde van de mensen met een paniekstoornis ontwikkelt agorafobie, maar agorafobie kan ook alleen voorkomen.

Is deze stoornis omvangrijker door Covid

Het is nog onduidelijk of de COVID-19 pandemie enige invloed had op de ontwikkeling van agorafobie. Omdat agorafobie ervoor zorgt dat mensen bang zijn en situaties vermijden waarin ze zich bedreigd voelen en deze angst wordt overdreven tot het niveau of het risico, werd tijdens de COVID-19-pandemie het vrezen van openbare ruimtes een normale reactie. Er was een toename van mentale gezondheidsproblemen zoals stress en angst, maar een direct verband met agorafobie is niet vastgesteld.

Wat zijn de symptomen van agorafobie?

Veel voorkomende symptomen van agorafobie omvatten intense angst op plaatsen die overweldigend kunnen worden of waar ontsnappen moeilijk is, zoals winkelcentra, openbaar vervoer, drukke straten en open ruimten. Deze angst is meestal gekoppeld aan het proberen te vermijden van paniekaanvallen, waarbij paniekachtige symptomen kunnen optreden in situaties die overweldigend aanvoelen.

Mentale symptomen van agorafobie

Sommige mentale symptomen die geassocieerd worden met agorafobie zijn extreme angst, bezorgdheid, stress en paniekaanvallen.

Lichamelijke symptomen van agorafobie

Lichamelijke en gênante symptomen kunnen zich voordoen bij paniekaanvallen, zoals overmatig zweten, blozen en ademhalingsmoeilijkheden.

Tips om om te gaan met agorafobie

Er zijn enkele veranderingen die we in ons dagelijks leven kunnen aanbrengen die een aanzienlijke invloed kunnen hebben op onze symptomen in verband met agorafobie. Het verminderen van de hoeveelheid of het stoppen met koffie en de inname van vrij verkrijgbare medicijnen tegen verkoudheid kunnen ons helpen de niveaus van angst te verminderen. Als naar buiten gaan om te sporten te veel van het goede is, kan online begeleiding bij het doen van full body workouts of zelfs aerobe oefeningen thuis een geweldige oplossing zijn die je stemming een boost kan geven, je kan helpen kalmeren en stress kan verminderen. 

Je kunt ook kijken naar online steungroepen, die een goede manier kunnen zijn om ervaringen, uitdagingen en vooruitgang met anderen te delen, samen met het uitwisselen van zelfhulpmiddelen. Het aanleren en in de praktijk brengen van stressmanagementtechnieken zoals meditatie en visualisatieoefeningen kan erg nuttig zijn om je angst te kalmeren en kan de effectiviteit van de therapie vergroten.

Hoe ga je om met een paniekaanval?

Als je voelt dat je in paniek begint te raken, concentreer je dan op langzaam ademhalen om jezelf te kalmeren. Het kan helpen om je te concentreren op wat er om je heen is in plaats van op wat je met je lichaam ervaart. Je kunt bijvoorbeeld naar muziek luisteren, alle rode voorwerpen tellen die je ziet, denken aan dingen die je kunt zien, horen, ruiken en voelen, of iets doen wat je leuk vindt, zoals lezen, wandelen of televisie kijken. Jezelf geruststellen met coping-uitspraken, zoals jezelf eraan herinneren dat paniekaanvallen weliswaar vreselijk aanvoelen, maar niet tot iets schadelijks leiden, kan ook helpen. Probeer, indien mogelijk, in de situatie te blijven waarin je je bevindt om jezelf te laten zien dat ontsnappen niet nodig is om de paniek te laten verdwijnen.

Hoe kan ik mijn angst verminderen?

Naast de eerder genoemde dagelijkse aanpassingen in ons dagelijks leven, zoals het minderen van cafeïne, wat lichaamsbeweging, leren mediteren en manieren vinden om je gevoelens te uiten, zijn er een aantal therapiestrategieën die we kunnen gebruiken en die krachtig kunnen zijn om angst te verminderen. Eén daarvan is het uitdagen en relativeren van onze negatieve of angstige gedachten. 

De eerste stap is om je meer bewust te worden van onze gedachtepatronen, zodat je herkent wanneer een niet-helpende gedachte in je opkomt. Een voorbeeld kan zijn dat je denkt dat je ontslagen wordt als je vandaag een project niet afmaakt. Als je de gedachte eenmaal herkent, ga dan op zoek naar echt bewijs dat zo'n idee kan ondersteunen. Als we dit soort gedachten in twijfel trekken, kunnen we vaak duidelijk zien dat ze overdreven zijn. Als dit het geval is, probeer de gedachte dan te vervangen door een positieve of neutrale gedachte. Als het bewijs de gedachte ondersteunt, dan kan het een betere manier zijn om met de andere betrokkenen over de situatie te praten, of een andere proactieve actie om te proberen het probleem aan te pakken in plaats van erover te obsederen.

Behandeling van agorafobie

De hierboven besproken zelfhulpstrategieën zijn meestal nuttig, maar in de meeste gevallen is de beste manier om verlichting van agorafobie te vinden professionele zorg van een therapeut die je kan begeleiden om ze beter in je leven te integreren en je kan helpen met een gestructureerde behandeling zoals cognitieve gedragstherapie, blootstellingstherapie of een combinatie van beide.

In sommige gevallen kunnen psychiaters medicijnen voorschrijven als onderdeel van de behandeling van agorafobie om je te helpen beter met je symptomen om te gaan.

Cognitieve gedragstherapie voor angst en agorafobie

Cognitieve gedragstherapie wordt beschouwd als een van de meest effectieve behandelingen voor angst en pleinvrees. Het richt zich op gedachtepatronen en gedragingen die een negatieve invloed hebben op angst en vermijding, door te helpen begrijpen hoe gedachten, gevoelens en handelingen met elkaar samenhangen en door te laten zien hoe je negatieve of irrationele overtuigingen kunt vervangen door meer evenwichtige en adaptieve overtuigingen. Dit kan een directe invloed hebben op het verminderen van angst en stress en op het herwinnen van controle over situaties die overweldigend aanvoelen.

Online therapie

Agorafobie kan het heel moeilijk maken om je huis te verlaten, wat een obstakel kan zijn bij de zoektocht naar hulp. Online therapie is in deze situaties bijzonder nuttig, omdat het vaak toegankelijk, flexibel en efficiënt is.

De mogelijkheid om therapie te volgen zonder dat je je huis hoeft te verlaten, kan een grote impact hebben op het verlichten van de angst en vermijdingscyclus die over het algemeen geassocieerd wordt met agorafobie.