Ik ben snel jaloers: Tips om er vanaf te komen
Wat is jaloezie
Naast onze vijf basisemoties hebben we een aantal complexe emoties, en jaloezie is daar één van. De emotie jaloezie bevat psychologische, sociale en biologische componenten.
Als we jaloers zijn, kunnen we angst, boosheid, verdriet of onzekerheid ervaren.
Er bestaat negatieve of ongezonde jaloezie, die zeer destructief kan zijn voor jezelf, je naasten en je omgeving. En er is gezonde jaloezie, deze vorm van jaloezie kan motiverend zijn, beschermend ten opzichte van onze relaties, en het kan ook dankbaarheid en waardering opwekken voor wat we hebben.
Oorzaken van jaloezie
De oorzaak van jaloezie achterhalen is een belangrijke eerste stap om aan de slag te gaan met het negatieve gevoel van jaloezie.
Jaloezie kan een reële, irreële of een pathologische oorzaak hebben.
Over het algemeen komt het vaak voort uit:
- Een negatief zelfbeeld
- Weinig zelfvertrouwen
- Een pathologie zoals een persoonlijkheidsstoornis
- Angst om iemand te verliezen
- Sociale vergelijking
- Slechte ervaring in het verleden
- Rivaliteit en competitie
- Angst om niet te voldoen
- Schaarste
- Behoefte aan controle
- Als beschermingsmechanisme
- Gebrek aan vertrouwen
Griekse mythologie
In de Griekse mythologie is Phthonus de personificatie van jaloezie en afgunst, dit gaat vooral om romantische en seksuele jaloezie. Overal waar Phthonus kwam werden relaties vergiftigd en ontstond er tragedie.
Zo zorgde hij voor de dood van Semele, een minnares van Zeus, de god van donder en bliksem. En hij lokte ook Apollo in de val, de god van zon en licht. Phthonus bracht overal waar hij kwam vernietigende afgunst en jaloezie teweeg.
Wat is het verschil tussen jaloezie en afgunst
Afgunst en jaloezie zijn twee verschillende emoties. Over het algemeen draait jaloezie meer rond de angst om iets te verliezen, en afgunst gaat meer om iets te willen hebben dat iemand anders ook heeft.
De emoties die bij jaloezie horen, zijn bezitterigheid, angst en wantrouwen. Het kan sociale relaties aantasten. Bij jaloezie zijn zelfvertrouwen en communicatie belangrijke elementen om de emoties te verlichten.
Bij afgunst draaien de emoties om frustratie, bitterheid en wrok. Het kan je eigen zelfbeeld naar beneden halen. Persoonlijke groei en dankbaarheid staan centraal om afgunst te verminderen.
Tips om beter om te gaan met jaloezie
Ga op zoek naar de oorzaak van je jaloezie
Zodra je weet waar je jaloezie vandaan komt, is het makkelijker om eraan te werken. Het is belangrijk je bewust te zijn van je gedragingen en gevoelens.
Accepteer je jaloezie
Jaloers zijn, het overkomt iedereen weleens. Tracht het stemmetje op de achtergrond te houden en probeer je jaloezie niet te overanalyseren. Jaloezie is een menselijke emotie die je niet noodzakelijk een slecht mens maakt, accepteer dat je jaloers bent.
Stop met jezelf te vergelijken
Focus op jezelf en hoe jij wilt groeien als persoon, vorm je jaloezie als motivatie om net dat te bereiken.
Beperk sociale media waar mensen alleen de beste kant van zichzelf laten zien, of erger een valse werkelijkheid verkondigen.
Werk aan je zelfbeeld
Jaloezie voedt zichzelf met een negatief zelfbeeld, om jaloerse gevoelens te verminderen is het daarom te werken aan je zelfbeeld. Dit kan je doen door te focussen op persoonlijke groei, realistische doelen te stellen, en te werken aan zelfzorg.
Vul de gedachten van je partner niet in
Jaloerse mensen hechten vaak gedachten en intenties aan het gedrag van anderen. Ze gaan vaak uit van het ergste en denken te weten wat hun partner denkt, maar dat klopt niet altijd. Dit is een vorm van projectie van hun eigen onzekerheden.
Hoe ga je om met een jaloerse partner
Wees eerlijk met jezelf en elkaar, begin dus met je eigen gedrag te beoordelen en vraag je af of de jaloezie van je partner gegrond is. Misschien heb je van nature een flirterig karakter en kan je partner daar moeilijk mee omgaan. Het zou zelfs kunnen dat je er onbewust plezier in hebt iemand jaloers te maken en dat kan wijzen op een persoonlijkheidsstoornis, bijvoorbeeld narcisme. In dat geval zou je erover kunnen denken hulp te zoeken bij een therapeut.
Communiceer open over de jaloerse gevoelens met je partner, probeer te begrijpen wat de triggers zijn voor het jaloerse gedrag. Stel je partner gerust.
Als jaloezie leidt tot controlerend en invasief gedrag, is het belangrijk om duidelijke grenzen aan te geven. Zoek eventueel hulp via relatietherapie.
Hulp bij jaloezie
Er kunnen heel wat verschillende soorten therapie nuttig zijn als je te maken hebt met jaloezie als koppel of voor jezelf.
Cognitieve gedragstherapie (CGT): hierbij leer je negatieve gedachten om te zetten in positieve gedachten.
Relatietherapie: koppels kunnen hier werken aan betere communicatie, dagelijkse patronen doorbreken en vertrouwen in een relatie verbeteren.
Individuele therapie: achterhalen van de oorzaken voor je jaloezie, eventueel werken aan het trauma of de angst die je jaloezie veroorzaakt, werken aan een beter zelfbeeld.
Als je een trauma ervaart, is er ondersteuning beschikbaar. Bezoek onze Nu Hulp Krijgen pagina voor meer resources.
Emotieregulatie therapie: leer je negatieve emoties beheersen of om te vormen naar positieve emoties.
Online therapie
Via online kan je cognitieve gedragstherapie, relatietherapie, individuele therapie of emotieregulatie therapie volgen. Online therapie is voor veel mensen toegankelijk, bewezen effectief en betaalbaar. Partners kunnen elk in therapie gaan om te werken aan een betere relatie.
Conclusie
Jaloezie is een emotie die zijn wortels heeft in psychologische, sociale en biologische componenten. Vaak ontstaat het door zichzelf constant te vergelijken, een laag zelfbeeld of angst om iemand te verliezen.
Er bestaan heel wat manieren om van jaloezie een persoonlijke kracht te maken, door bijvoorbeeld te werken aan je zelfvertrouwen en communicatie.
Het is belangrijk niet altijd te richten op wat je niet hebt maar op andere dingen zoals realistische doelen, dankbaarheid en persoonlijke groei. Therapie kan daarbij de nodige ondersteuning geven.
Wat is jaloers gedrag?
Jaloersheid is een emotie waarbij men wenst hetzelfde te hebben als die andere persoon of wenst dat die andere persoon het niet had, dit kan gaan over materiële voorwerpen, eigenschappen of relaties.
Wat zegt jaloezie over jezelf?
Jaloezie wordt vaak gevoed door je eigen zelfbeeld en onzekerheden. Als je het gevoel hebt dat alles aan jezelf slecht is, zal je snel het gevoel hebben dat andere beter zijn.
Mensen die jaloers zijn, leggen de focus vaak op anderen in plaats van op zichzelf.
Is jaloers zijn negatief?
Jaloers zijn is een menselijke gemoedstoestand, het hoeft niet altijd negatief te zijn. Er bestaat ook zoiets als gezonde jaloezie waarvan je kan leren en waardoor je gemotiveerd kan geraken. Jaloezie kan ook nuttig zijn als het geen negatieve invloed heeft op je zelfbeeld, je omgeving, relaties of je gemoedstoestand.
Hoe weet je dat je jaloers bent?
Bepaalde gevoelens, gedachten of gedraging van jaloezie kunnen steeds opnieuw de kop opsteken. Let op de volgende signalen om ze te detecteren:
Emotionele signalen: je voelt je onrustig, boos, verdrietig, minderwaardig bij het zien van succes, aandacht of materieel bezit van anderen.
Gedragsmatige signalen: je vergelijkt jezelf altijd met anderen, en hebt de drang om anderen steeds te minimaliseren. Andere voorbeelden van jaloers gedrag zijn je partner geen vrijheid geven en je partner controleren.
Cognitieve signalen: je denkt negatief over de mensen tegenover wie je negatieve gevoelens hebt, uit jaloezie is het mogelijk dat je ze slechte dingen toewensen.
Fysieke signalen: je hartslag gaat versnellen, je hebt het gevoel dat er iets knaagt aan je.
Is jaloezie een teken van liefde?
De reden dat je jaloers bent in een liefdesrelatie is dat je je partner niet kwijt wil aan iemand anders. In dat opzicht is jaloezie een teken van liefde en verbondenheid.
Een kleine dosis jaloezie kan ervoor zorgen dat je je partner meer gaat waarderen.
Wat is jaloezie volgens de psychologie?
We hebben 5 basisemoties: vreugde, verdriet, woede, angst, walging.
Daarnaast hebben we een aantal complexe emoties, gevoelens en stemmingen, waarvan jaloezie er één is. Jaloezie is een emotie met psychologische, sociale en biologische componenten
Jaloezie is een mix van angst, boosheid, verdriet en onzekerheid
In de evolutionaire psychologie wordt jaloezie gezien als een overlevingsmechanisme om sociale en romantische banden te beschermen.
In de cognitieve psychologie wordt jaloezie gezien als irrationele gedachten en negatieve interpretaties. Mensen die een laag zelfbeeld hebben zijn vatbaarder voor jaloezie.
In de sociale psychologie wordt jaloezie gezien als sociale vergelijking, denk maar aan sociale media, hechte sociale kringen van vrienden of familie.
In de neurowetenschappen gaat het meer om een reactie in de hersenen. De amygdala is verantwoordelijk voor emotionele verwerking van informatie en de prefrontale cortex is verantwoordelijk voor rationele controle. Hersenen reageren hetzelfde op jaloezie als op fysieke pijn.
Welke vormen van jaloezie zijn er?
Er bestaan talloze soorten jaloezie, maar we moeten steeds twee hoofdcategorieën in gedachten houden: gezonde en ongezonde jaloezie.
Rationele jaloezie: deze jaloezie ontstaat wanneer er een echte en gegronde twijfel bestaat om op iets jaloers te zijn, dit komt vaak voor in relaties wanneer je bang bent je partner te verliezen.
Jaloezie in een familie: dit is jaloezie tussen familieleden. Het kan bijvoorbeeld gaan over wie er meer aandacht krijgt van ouders of als de aandacht verschuift bij de komst van een nieuwe baby.
Pathologische jaloezie: deze irrationele gevoelens kunnen het resultaat zijn van een persoonlijkheidsstoornis zoals bipolariteit, schizofrenie, angststoornissen,...
Seksuele jaloezie: achterdocht als je bang bent dat je partner ontrouw is geweest.
Romantische jaloezie: dit is een reëel of irreëel ingebeelde bedreiging van een relatie.
Machtsjaloezie: je bent jaloers op het succes van iemand anders, zo ben jij bijvoorbeeld jaloers als een collega die promotie maakt.
Wat doet jaloezie met je lichaam?
Jaloezie kan diverse lichamelijke klachten veroorzaken, zoals hoofdpijn, maagpijn, steken in de borst, verhoogde bloeddruk, hartkloppingen, slapeloosheid, gewichtstoename of -verlies, eetstoornissen of een verzwakt immuunsysteem Ook paniek en waangedachten kunnen ontstaan door jaloezie.
Hoe stop je jaloezie?
Probeer geen aandacht meer te besteden aan je jaloerse gevoelens, ga ze niet analyseren of probeer ze niet actief te stoppen. Breng ze gewoon naar de achtergrond.
Werk aan je zelfbeeld en onzekerheden, richt je op persoonlijke groei en vooruitgang.
Komt je jaloezie voort uit een angst om iemand te verliezen, dan is het nuttig om jezelf beter te leren waarderen. Beseffen dat je gelukkig bent met wat je hebt, en je niet krampachtig moet vastklampen aan iemand anders. Focussen op deze dankbaarheid zal je angst verminderen.
- Volgend artikel