Wat te doen als ik een burn-out heb?
- Voor degenen met suïcidale gedachten, neem contact op met 113 Zelfmoordpreventie via 113 of 0800-0113
- Voor degenen die mishandeling ervaren, neem contact op met Veilig Thuis via 0800-2000
- Voor degenen die worstelen met middelengebruik, neem contact op met de Alcohol en Drugs Infolijn via 0900-1995
Wat is een burn out, kenmerken van een burn out en hoe herken je een burn out bij burn
Een toestand waarbij iemand emotioneel, fysiek en geestelijk uitgeput raakt door langdurige stress. Men loopt als het ware vast en kan plots niet meer presteren.
Is een burn-out typisch voor deze tijd?
In de jaren 70 werd de term burn-out gebruikt door Amerikaanse psychotherapeut Herbert Freudenberger en later door Christina Maslach, zij publiceerde de eerste wetenschappelijke studies over burn-out (Staff burn-out). Klachten werden samengevat als overspannen en overwerkt personeel, voornamelijk in de zorgsector.
De manier waarop we een burn-out vandaag zien, is enorm geëvolueerd. Dat komt doordat onze maatschappij er vandaag de dag heel anders uitziet. Enkele voorbeelden zijn thuiswerk, tweeverdieners, prestatiemaatschappij, altijd bereikbaar zijn, flexibele en onzekere werkstructuren, financiële druk,... Kortom, we leven in een snelle, veeleisende en onzekere maatschappij, wat er vaak toe leidt dat we overspannen raken.
Hoe wordt de diagnose gesteld
Een burn-out wordt erkend als een medisch legitieme diagnose door de Wereldgezondheidsorganisatie. Sinds 2003 is een burn-out niet langer een symptoom, maar een syndroom.
Om gediagnosticeerd te worden, moet je aan de volgende kenmerken voldoen: Je voelt je lichamelijk en geestelijk uitgeput, overspannen, je kunt minder aan dan vroeger en deze klachten houden minstens zes maanden aan.
Wanneer ontstaat een burn-out
Dr Cordett McCall, gediplomeerd geestelijk gezondheidsadviseur en klinisch manager van gedragsgezondheid bij HCA Healthcare-filiaal Largo Medical Centre, stelt dat een burn-out optreedt als passie wordt vervangen door repetitie, kwaliteit door kwantiteit en empathie door hopeloosheid. Op die manier verandert een passievolle professionele taak in een niet-lonende, ontmoedigende taak, en daaruit kan een burn-out ontstaan.
Wat zijn risicogroepen voor burn-out
- Zorg- en hulpverleners
- Leerkrachten
- Zelfstandigen en freelancers
- Jobs met een onzekere toekomst
- ICT-sector
Belangrijkste symptomen bij een burn out
- Lichamelijk moe
- Geestelijk moe
- Concentratie en geheugenproblemen
- Piekeren
- Slaapproblemen
- Prikkelbaar
- Je gejaagd voelen
- Borst hartkloppingen maagklachten
- Verhoogde bloeddruk
Een burn- out is verschillend voor mannen en vrouwen
Door biologische, hormonale en sociale factoren ervaren mannen en vrouwen een burn-out op een andere manier, ze hebben andere symptomen en copingmechanismen.
Symptomen vrouwen: vrouwen zijn vaker emotioneel en mentaal overbelast, omdat ze meer geneigd zijn een zorgzame en perfectionistische rol te hebben.
Vrouwelijke burn out symptomen:
- Extreme vermoeidheid, zelf na rust
- Prikkelbaar en uitbarstingen zoals huilen en stemmingswisselingen
- Onzekerheid en twijfelen bijvoorbeeld faalangst
- Slaapproblemen, niet inslapen en niet doorslapen
- Spijsverteringsproblemen
- Gevoelens van angst
- Overcompenseren, nog harder werken om falen tegen te gaan
- Zoeken naar sociale steun
Symptomen mannen: mannen hebben vaker fysieke en gedragsmatige symptomen, ze gaan gevoelens eerder onderdrukken door vermijdend en destructief gedrag.
Mannelijke burn out symptomen:
- Prikkelbaar en opvliegend
- Sociaal contact vermijden
- Onverschilligheid
- Lichamelijke klachten
- Middelenmisbruik
- Geen zin om te gaan slapen
- Workaholic
- Gaat minder snel hulp zoeken uit angst voor zwakheid
Is een burn-out leeftijdsgebonden of kan iedereen een burn out ontwikkelen
In de eerste jaren van hun carrière zijn jongeren vatbaar voor een burn-out, wat ook wel een "realiteitsschok" wordt genoemd. Vaak ziet die professionele wereld er niet uit zoals ze dachten. De ontgoocheling die daarna ontstaat kan een aanzet zijn voor een burn-out. In 2022 gaf 25% van de werknemers tussen 18 en 34 jaar aan te kampen met burn-outklachten.
Behandeling van een burn out en burn out signalen
Bouw gezonde gewoontes op:
‘Beheersingsoriëntatie’ (‘locus of control’) is cruciaal voor je psychische gezondheid, met andere woorden wie zijn leven in eigen handen heeft heeft minder kans op het ontwikkelen van een burn-out.
Let erop dat je voldoende pauze neemt, een aantal keer per week gaat sporten, gezonde voeding, voldoende slaap en tijd nemen voor ontspanning.
Herstructureer je manier van werken
Een burn-out herkennen en je leven herstructureren is belangrijk: je burn-out accepteren, een goede balans vinden tussen werk en je persoonlijke leven, je grenzen stellen, de nodige rust nemen en tijd investeren in herstel zonder schuldgevoelens.
Cognitieve gedragstherapie (CGT)
Cognitieve gedragstherapie lijkt de meest effectieve therapie bij een burn-out, via deze therapie zal men leren hoe negatieve gedragspatronen die bijdragen aan stress en burn-out kunnen worden omgezet in positieve gedachten en gedragspatronen. Belangrijk is ook om te leren anders om te gaan met werkdruk, leer je grenzen stellen en stel geen onrealistische eisen aan jezelf.
Tot slot kunnen copingstrategieën worden aangeleerd om een terugval te voorkomen.
Online therapie ter behandeling van burn out
Cognitieve gedragstherapie kan perfect online worden gevolgd. Online cognitieve gedragstherapie kan vaak toegankelijk en betaalbaar zijn. Online therapie biedt ook communicatie via chat, telefoon, video en heeft functies zoals online werkbladen.
Conclusie
Een burn-out krijgen is een duidelijk signaal dat je mentale energiereservers zijn uitgeput. Een burn-out ontstaat geleidelijk door stress, prestatiedruk en een slechte verhouding in het evenwicht tussen werk en je persoonlijke leven. Hoe een burn-out verloopt, kan erg verschillen. Meestal ervaart men zowel fysieke als psychische symptomen.
Als je burn-outklachten negeert, kan een burn-out een chronische ziekte worden, wat ten koste gaat van je dagelijkse bezigheden. Via een burn-out test kun je een beter inzicht krijgen en eventueel professionele hulp zoeken.
Wat is een burn-out?
Bij een burn-out ervaar je een extreem gevoel van fysieke, emotionele en mentale uitputting. De oorzaak hiervan is meestal een langdurige blootstelling aan stress, veroorzaakt door werk, slechte balans tussen werk en persoonlijk leven, emotionele belasting, perfectionisme of andere veeleisende situaties.
Wat is het verschil in symptomen bij een burn-out tussen mannen en vrouwen?
Mannen en vrouwen reageren niet helemaal hetzelfde op een burn-out, dat komt door biologische, hormonale en sociale factoren. Ze delen niet dezelfde symptomen en hebben andere copingmechanismen. Vrouwen ervaren een burn-out meer als een mentale en emotionele belasting en mannen ervaren vaker fysieke en gedragsmatige symptomen.
Wat is het verschil tussen en burn-out en een depressie
Een burn-out ontstaat na chronische stress. Een depressie is eerder multifactorieel, dat wil zeggen dat er een samenspel is tussen genetisch, biologisch, psychologisch en omgevingsfactoren. Een burn-out en een depressie zijn dus twee verschillende aandoeningen met een verschillende oorzaak en behandeling.
Een depressie moet worden behandeld via therapie en eventueel medicatie, een burn-out moet worden behandeld via rust, reorganiseren van werk en persoonlijk leven, grenzen stellen en therapie.
Let wel: een burn-out die lang aanhoudt, kan overgaan in een depressie.
Wat is het verschil tussen burn-out en posttraumatisch stresssyndroom?
De symptomen van een burn-out en posttraumatisch stresssyndroom zijn voor een groot deel overeen, maar de oorzaak en de behandeling zijn niet hetzelfde.
Een burn-out ontstaat na een langdurige blootstelling aan stress, en een posttraumatisch stresssyndroom ontstaat na trauma bijvoorbeeld een oorlog, een slechte ervaring, een ongeluk,... Waar rust een centrale rol speelt bij het herstel van een burn-out, richt men zich bij een posttraumatisch stresssyndroom eerder op trauma-georiënteerde therapie, zoals EMDR, en eventueel medicatie.
Wat is het verschil tussen een burn-out en overspannen?
Het verschil tussen een burn-out en overspannen zijn ligt hem vooral in de ernst en de duur. Overspannen gaat over een korte en intense periode van stress, en een burn-out ontstaat na een langdurige periode van intense stress.
Is een burn-out een nieuw verschijnsel?
Nee, een burn-out is van alle tijden enkel de manier waarop we het begrijpen is nieuw.
Raak je ooit nog terug aan de slag met dezelfde baan?
Dit is sterk afhankelijk van de oorzaak van je burn-out, soms zullen een paar veranderingen noodzakelijk zijn om terug aan de slag te kunnen bij dezelfde baan zoals een betere balans werk en persoonlijk leven, minder werkdruk, betere werkomstandigheden, … anderzijds kan het zijn dat een werkomgeving zo toxisch is dat een carrièreswitch noodzakelijk is.
Kan je ooit nog hard werken na een burn-out?
Men kan zeker nog hard werken na een burn-out, maar vaak niet meer op dezelfde manier. Als je een burn-out hebt of hebt gehad ben je over je grenzen heen gegaan, het ontwikkelen van een betere werk ethiek zal noodzakelijk zijn om een toekomstige burn-out te voorkomen.
Gaat een burn-out voorbij als je op vakantie gaat?
Een vakantie kan zeker een verlichting zijn, maar het is niet de oplossing tegen een burn-out. Strategieën als je je werkethiek aanpassen, grenzen stellen, eventueel therapie zullen je betere resultaten opleveren.
- Volgend artikel